Sözcükte ve Söz Öbeklerinde Anlam

Türkçe

Konu özeti

Gerçek (temel), yan, mecaz ve terim anlam ayrımı; sözcüğün anlamı cümle içindeki bağlamdan belirlenir.
Somut-soyut, genel-özel, nitel-nicel anlam ilişkileri ile eş, yakın ve zıt anlamlı sözcükler; eş sesli (sesteş) sözcükler.
Deyim: çoğunlukla mecaz anlamlı, kalıplaşmış söz öbeği; atasözü: yargı ve öğüt bildiren, kalıplaşmış özlü söz.
İkileme kalıp sözdür; TDK'ye göre ikilemeler ayrı yazılır (adım adım, eğri büğrü), m ile yapılanlar da ayrı yazılır (kitap mitap).
Pekiştirme: sıfatın ilk hecesine m, p, r, s ünsüzlerinden biri getirilerek anlam güçlendirilir ve bitişik yazılır (masmavi, kapkara, sapsağlam).
Anlam aktarmaları: ad aktarması (mecaz-ı mürsel), kişileştirme, benzetme, abartma, kinaye; dolaylama bir kavramı birden çok sözcükle anlatır.
Yansıma sözcükler doğadaki seslerin taklidiyle oluşur (şırıl şırıl, hışırtı).
Soru tipleri: altı çizili sözün anlamı, aynı anlamda kullanım, kalıp söz kullanılmamış cümle, sözcüğün cümleye kattığı anlam.
Söz varlığı ve anlam kazanımları MEB 2026 Türk Dili ve Edebiyatı öğretim programına dayanır.

1 set