Para, Banka, Enflasyon ve Para Politikası

Ekonomi ve Maliye

Konu özeti

Paranın işlevleri: değişim aracı, hesap birimi, değer saklama aracı; para arzı tanımları (M1, M2, M3).
Kaydi para yaratma ve para çarpanı: m = (1 + c) / (c + r) (c: nakit/mevduat, r: zorunlu karşılık oranı).
1211 sayılı Kanun md. 4: TCMB'nin temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır; bu amaçla çelişmemek kaydıyla hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekler.
Para politikası araçları: politika faizi (bir hafta vadeli repo ihale faizi), açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılıklar, reeskont, döviz müdahaleleri.
Genişletici para politikası: tahvil alımı, faiz indirimi, zorunlu karşılık oranının düşürülmesi.
TCMB 2026 Yılı Para Politikası: orta vadeli enflasyon hedefi %5, belirsizlik aralığı her iki yönde 2 puan; yıl sonu enflasyonu aralık dışında kalırsa Hükûmete 'Açık Mektup' yazılır; kısa vadede yıl sonu ara hedefler Enflasyon Raporu ile paylaşılır.
Enflasyon türleri: talep enflasyonu, maliyet enflasyonu, stagflasyon; çekirdek enflasyon göstergeleri enerji ve gıda gibi oynak kalemleri dışlar.
Phillips eğrisi; rasyonel beklentiler ve Yeni Klasik yaklaşımda önceden açıklanan para politikasının reel hasılayı etkilememesi (politika etkisizliği önermesi).
Paranın miktar teorisi MV = PY ve Fisher etkisi.

1 set