Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi

Ekonomi ve Maliye

Konu özeti

Kamu gelirleri: vergi, resim, harç, şerefiye, parafiskal gelirler, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, borçlanma ve para basma.
Parafiskal gelir: belirli kamu kurumlarının (ör. sosyal güvenlik, meslek kuruluşları) kendi hizmetleri için topladığı zorunlu ödemeler.
Anayasa md. 73: herkes kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür; vergi kanunla konulur, değiştirilir, kaldırılır.
Vergilendirme ilkeleri: adalet, belirlilik, uygunluk ve iktisat (A. Smith); mali güce göre vergilendirme ve kişiselleştirme (asgari geçim indirimi).
Oran yapısı: düz (proportional), artan oranlı ve azalan oranlı vergiler; ortalama oran ile marjinal oran ayrımı.
Vergi tarifeleri: dilim ve kademe usulü artan oranlılık; GVK md. 103 dilim usulünü uygular.
Dolaylı vergiler (KDV, ÖTV, gümrük vergisi) harcamalardan, dolaysız vergiler gelir ve servetten alınır; dolaylı vergiler genellikle geriletici etkilidir.
Verginin yansıması (ileri, geri), vergi yükü, vergi kaçakçılığı ve vergiden kaçınma; Laffer eğrisi (oran belli sınırı aşınca hasılat düşer).
Vergi düşüncesi: fizyokratlar (tek vergi: toprak), klasik iktisatçılar, Keynesyen yaklaşım (vergi maliye politikası aracı).

1 set