Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan ve Norm Denetimi
Anayasa Yargısı
Konu özeti
- Anayasa Mahkemesi 15 üyeden kurulur; TBMM 3, Cumhurbaşkanı 12 üye seçer (Any. md. 146; 6216 md. 6).
- TBMM'nin seçtiği üyelerden ikisi Sayıştay Genel Kurulunun, biri baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterdiği adaylar içinden seçilir (md. 146).
- Üyeler 12 yıl için seçilir, bir kimse iki defa üye seçilemez ve üyeler 65 yaşını doldurunca emekliye ayrılır (md. 147).
- Başkan ve iki başkanvekili gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilir (md. 146).
- AYM kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler; Anayasa değişikliklerini yalnız şekil bakımından inceler; olağanüstü hallerde ve savaş hallerinde çıkarılan CBK'lere karşı dava açılamaz (md. 148).
- İptal davası Cumhurbaşkanı, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tarafından açılabilir (md. 150); dava açma hakkı Resmî Gazete'de yayımdan başlayarak 60 gün sonra düşer (md. 151).
- İtiraz yolunda mahkeme aykırılık iddiasını ciddi bulursa davayı geri bırakır; AYM işin kendisine gelişinden başlayarak beş ay içinde karar verir (md. 152).
- İptal edilen hüküm kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar; AYM yürürlük tarihini yayımdan başlayarak en fazla bir yıl erteleyebilir; iptal kararları geriye yürümez (md. 153).
- Anayasa değişikliğinde iptale, siyasi partilerin kapatılmasına veya Devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilmesi için toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu şarttır (md. 149).
- Yüce Divan yargılaması üç ay içinde tamamlanır, tamamlanamazsa bir defaya mahsus üç ay ek süre verilir (Any. md. 105, 106); aynı süre kuralı 6216 md. 57/2'de 18/6/2025 tarihli ve 7551 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir.
Konu testleri
1 set
Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan ve Norm Denetimi · Test 1
22 soru