İçeriğe geç

Anayasanın Genel Esasları, Temel İlkeler ve Temel Hak ve Özgürlükler

Anayasa Hukuku

Konu özeti

  • Anayasa hükümleri yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır; kanunlar Anayasaya aykırı olamaz (md. 11).
  • Türk anayasa gelişmeleri sırasıyla 1876 Kanun-i Esasi, 1921 ve 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunları, 1961 Anayasası ve 1982 Anayasasıdır.
  • 1982 Anayasası 18/10/1982'de kabul edilmiş, 7/11/1982 halkoylamasıyla onaylanmış ve 9/11/1982 tarihli, 17863 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
  • Değiştirme teklifi TBMM üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazıyla yapılır, Genel Kurulda iki defa görüşülür; kabulü için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyu gerekir (md. 175).
  • Beşte üç ile üçte iki arasında oyla kabul edilen değişiklik, Cumhurbaşkanınca Meclise iade edilmezse halkoyuna sunulmak üzere yayımlanır; üçte iki çoğunlukla kabul edilen değişikliği Cumhurbaşkanı halkoyuna sunabilir (md. 175).
  • Türkiye Cumhuriyeti insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir (md. 2).
  • Devletin bütünlüğü, resmi dili (Türkçe), bayrağı, milli marşı (İstiklal Marşı) ve başkenti (Ankara) md. 3'te düzenlenir; md. 1, 2 ve 3 değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez (md. 4).
  • Herkes kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir (md. 12).
  • Temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir; sınırlamalar Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz (md. 13).
  • Savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hakların kullanılması durdurulabilir; ancak yaşam hakkı (savaş hukukuna uygun fiiller sonucu ölümler dışında), maddi ve manevi bütünlük, din ve vicdan özgürlüğü, suç ve cezaların geriye yürümezliği ve masumiyet karinesi bu durumda da korunur (md. 15).

Konu testleri

2 set

  • Anayasanın Genel Esasları, Temel İlkeler ve Temel Hak ve Özgürlükler · Test 1

    20 soru

  • Anayasanın Genel Esasları, Temel İlkeler ve Temel Hak ve Özgürlükler · Test 2

    14 soru