Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası
Genel Kültür
Konu özeti
- Matematik konum: 36°-42° kuzey enlemleri ile 26°-45° doğu boylamları arası; en doğu ile en batı arasında 76 dakikalık yerel saat farkı vardır.
- Türkiye Alp-Himalaya kuşağında yer alan genç oluşumlu bir ülkedir; ortalama yükseltisi fazladır ve batıdan doğuya doğru artar; en yüksek nokta Ağrı Dağı'dır (5.137 m).
- Dağ tipleri: kıvrım dağları (Kuzey Anadolu Dağları, Toroslar), kırık dağlar (Ege'de horst-graben yapısı), volkanik dağlar (Ağrı, Erciyes, Hasan, Nemrut, Süphan).
- Karstik şekiller özellikle Teke ve Taşeli platolarında yaygındır; Manavgat, Aksu, Göksu, Köprüçay, Zamantı gibi akarsuların beslenmesinde karstik kaynaklar etkilidir, Gediz'de bu etki azdır (2026-EKYS'de soru konusu olmuştur).
- İklim tipleri: Akdeniz, Karadeniz ve karasal iklim; en fazla yağış Doğu Karadeniz (Rize), en az yağış Tuz Gölü çevresi ile Konya Ovası'nda görülür.
- Bitki örtüsü: Akdeniz'de maki, Karadeniz kıyılarında gür ormanlar, iç bölgelerde bozkır, Kuzeydoğu Anadolu'da (Erzurum-Kars) çayır.
- Topraklar: çayır bitki örtüsü altında gelişen humusça zengin koyu renkli topraklar Kuzeydoğu Anadolu'da (2024-EKYS haritalı soru); kireçtaşı üzerinde terra rossa (Akdeniz); delta ovalarında alüvyal topraklar (Çukurova, Bafra, Çarşamba).
- Akarsular düzensiz rejimlidir; tamamı Türkiye sınırları içinde kalan en uzun akarsu Kızılırmak'tır (yaklaşık 1.355 km); Konya, Tuz Gölü ve Van gibi kapalı havzalar bulunur.
- Göller: Van Gölü (volkanik set, sodalı, en büyük göl), Tuz Gölü (tektonik), Eğirdir ve Beyşehir (tektonik-karstik).
- Doğal afetler: deprem (Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatları), heyelan (özellikle Karadeniz), sel, çığ ve orman yangınları.
Konu testleri
3 set
Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası · Test 1
20 soru
Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası · Test 2
20 soru
Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası · Test 3
12 soru