İçeriğe geç

Temel Vatandaşlık Bilgisi: Hukuk, Anayasa Tarihi ve Devlet Organları

Genel Kültür

Konu özeti

  • Hukukun kaynakları: yazılı kaynaklar (Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik) ve yazısız kaynaklar (örf ve âdet); normlar hiyerarşisinin en üstünde Anayasa vardır (m.11).
  • Anayasal gelişmeler: Sened-i İttifak (1808), Tanzimat (1839), Islahat (1856), Kanun-ı Esasi (1876), 1921 Teşkilât-ı Esasiye (millî egemenlik, güçler birliği), 1924, 1961 (Anayasa Mahkemesi kuruldu) ve 1982 Anayasası.
  • 6771 sayılı Kanunla yapılan ve 16 Nisan 2017 halkoylamasıyla kabul edilen değişiklik Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçişi sağlamıştır.
  • Yasama: TBMM 600 milletvekilinden oluşur (m.75); TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı gün yapılır (m.77); 18 yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir (m.76).
  • Yürütme: Cumhurbaşkanı 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış Türk vatandaşları arasından halkça seçilir; görev süresi beş yıl, en fazla iki dönem (m.101); Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (m.104).
  • Yargı: Anayasa Mahkemesi 15 üyeden (m.146), Hâkimler ve Savcılar Kurulu 13 üyeden (m.159) oluşur; yüksek mahkemeler Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi.
  • Anayasada düzenlenen kurumlar: Kamu Denetçiliği Kurumu (m.74), Devlet Denetleme Kurulu (m.108), Millî Güvenlik Kurulu (m.118), YÖK (m.131), RTÜK (m.133), Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu (m.134), Diyanet İşleri Başkanlığı (m.136), Sayıştay (m.160).
  • Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kamu İhale Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu ve BTK gibi düzenleyici kurumlar Anayasa'da değil, kendi kanunlarıyla düzenlenmiştir (2025-EKYS'de bu ayrım soru konusu olmuştur).
  • Temel hak ve ödevler kişi hakları, sosyal-ekonomik haklar ve siyasi haklar olarak düzenlenir; sınırlama ancak kanunla ve Anayasa'daki sebeplere bağlı olarak yapılabilir (m.13).
  • Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı (m.67); kamu hizmetine girme hakkı (m.70).

Konu testleri

2 set

  • Temel Vatandaşlık Bilgisi: Hukuk, Anayasa Tarihi ve Devlet Organları · Test 1

    20 soru

  • Temel Vatandaşlık Bilgisi: Hukuk, Anayasa Tarihi ve Devlet Organları · Test 2

    13 soru